Islom Karimov hayoti va faoliyati.
(1938–2016)
Islom Abdugʻaniyevich Karimov (1938-yil 30-yanvar, Samarqand shahri — 2016-yil 2-sentyabr, Toshkent) — davlat va siyosat arbobi, Oʻzbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti, Oʻzbekiston Qahramoni.
U 1991-yildan umrining oxiriga qadar Oʻzbekiston Prezidenti boʻlib, mamlakat mustaqilligi, davlat suvereniteti va milliy taraqqiyot yoʻlining asoschisi sifatida tarixda qoldi.
Hayoti va ta’limi
1-prezidentimiz Samarqand shahrida oddiy xizmatchi oilasida tug‘ilgan.
U quyidagi oliy ta’lim muassasalarini tamomlagan:
-
O‘rta Osiyo politexnika instituti (1960)
-
Toshkent xalq xo‘jaligi instituti (1967)
Mehnat faoliyati
Islom Karimovning mehnat faoliyatini 1960-yilda Toshkent qishloq xo‘jaligi mashinasozligi zavodida boshlagan. Keyinchalik:
-
Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasida muhandis
-
O‘zbekiston Davlat plan qo‘mitasida rahbarlik lavozimlari
-
1983–1986-yillarda O‘zbekiston SSR moliya vaziri
-
1989-yildan O‘zbekiston KP MK birinchi kotibi
1990-yil 24-martda O‘zbekiston SSR Prezidenti etib saylangan.
Siyosiy faoliyati
-
1991-yil 31-avgust — O‘zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligini e’lon qildi
-
1991-yil 29-dekabr — umumxalq saylovida Prezident etib saylandi
-
2000 va 2015-yillarda qayta Prezident etib saylandi
-
O‘zbekiston Konstitutsiyasi qabul qilindi
-
O‘zbekiston BMT tomonidan tan olindi
-
MDH va xalqaro maydonda teng huquqli davlat sifatida faoliyat yuritdi
U O‘zbekiston Qurolli Kuchlarining Oliy Bosh Qo‘mondoni bo‘lgan.
Ilmiy va ijodiy faoliyati
Islom Karimov iqtisodiyot, siyosat va ma’naviyatga oid ko‘plab asarlar muallifi. Eng mashhur asarlari:
-
O‘zbekistonning o‘z istiqlol va taraqqiyot yo‘li
-
Vatan sajdagoh kabi muqaddasdir
-
Barkamol avlod orzusi
-
Tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q
-
Yuksak ma’naviyat — yengilmas kuch
Uning asarlari dunyoning ko‘plab tillariga tarjima qilingan.
Mukofot va unvonlari (qisqa)
O‘zbekiston:
-
O‘zbekiston Qahramoni (1994)
-
Mustaqillik ordeni
-
Amir Temur ordeni
Xalqaro:
-
UNESCO oltin medallari
-
Xalqaro Olimpiya qo‘mitasi mukofotlari
-
50 dan ortiq xorijiy mukofot va faxriy unvonlar
Vafoti
U 2016-yil 2-sentyabr kuni Toshkent shahrida og‘ir kasallik oqibatida vafot etdi. U Samarqand shahrida dafn etilgan.
Xotirasi
Islom Karimov xotirasini abadiylashtirish maqsadida:
-
Islom Karimov nomidagi xayriya fondi tashkil etildi
-
Samarqandda yodgorlik majmuasi va muzey barpo etildi
-
Toshkent xalqaro aeroporti va ko‘plab muassasalarga uning nomi berildi
-
Har yili 30-yanvar — tavallud kuni, 2-sentyabr — Xotira kuni sifatida nishonlanadi
-
Islom Karimov nomidagi davlat stipendiyasi joriy etildi
Islom Abdugʻaniyevich Karimov — O‘zbekiston tarixida mustaqil davlat asoschisi, kuchli siyosiy yetakchi va millat taqdiriga mas’ul shaxs sifatida muhrlanib qolgan buyuk arbobdir.
Alisher Navoiy ruboiylari – ma’noli, ibratli va mashhur ruboiylar to’plami
